samos general
Γενικά Στοιχεία
samos history
Ιστορία
samos civilization
Πολιτισμός
samos excursions
Διαδρομές
samos information
Πληροφορίες
map of samos, greece
Χάρτης
hotels in samos
travel agencies in Samos
restaurants in Samos
clubs, bars, cafe in samos
shops in samos
greek tourism guide
 

ΙΣΤΟΡΙΑ

Το όνομα Σάμος ετυμολογείται από την Σάμη της Κεφαλληνίας από την οποία λέγεται ότι προέρχονταν ο πρώτος οικιστής του νησιού ο Αγκαίος ο οποίος είχε πάρει μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία ή από την Σάμον την κόρη του Αγκαίου. Σύμφωνα με τον γεωγράφο Μελέτιο το όνομα προέρχεται από το γιο του θεού Ερμή και της Ρήνης, τον Σάο. Ενώ ο ιστορικός μελετητής  Bochort υποστηρίζει ότι το όνομα προέρχεται από το αρχαίο έθνος Σαίους το οποίο κατοικούσε στο νησί.

Οι μελετητές των ανατολικών γλωσσών αποδίδουν την ονομασία στην ιωνική διάλεκτο «σαμά» η οποία σημαίνει ύψος, εξαιτίας των υψηλών βουνών του νησιού. Το όνομα Σάμος πρωτοαναφέρεται στον ύμνο προς τον Απόλλωνα στον ομηρικό στίχο 41 : «Και Σάμος υδρυλή, Μυκάλης τ’απεινά κάρηνα». Ονομάζονταν κατά πολλούς στην αρχαιότητα και Παρθενία, από τον ποταμό Παρθένο στον οποίον σύμφωνα με την μυθολογία λούζονταν η θεά Ήρα.

Επίσης ονομάζονταν και Μελάμφυλλος, Δρυούσα, Δορυσά, Άνθεμις, Φυλλάς, Κυπαρισσία, Στεφάνη και Ιμβρασία. Τα περισσότερα από τα επίθετα αυτά έχουν σχέση με την πλούσια βλάστηση η οποία μέχρι και σήμερα είναι διάχυτη σε κάθε γωνιά του νησιού. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι Τούρκοι την αποκαλούν "Σουσάμ Αντά".

Αρχαία


H  αλήθεια για την αρχή ζωής στο νησί δεν είναι υφίσταται λόγω των μύθων και των θρύλων που φέρνουν σε αδιέξοδο και τους πιο επίδοξους μελετητές. Πάντως οι περισσότεροι υποστηρίζουν ότι οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Νηιάδες, Ναίαδες, ή Μινυάδες μυθικά τέρατα τα οποία προκαλούσαν σεισμούς και γεωλογικές ανακατατάξεις και μάλιστα σύμφωνα με μαρτυρία του Ηρακλείδη του Ποντικού όλο το νησί ήταν διάσπαρτο από τα κόκαλα τους. Στο Παλαιολογικό Μουσείο Μυτιληνών Σάμου τα εκθέματα από λείψανα μεγάλου μεγέθους ζώα μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής πριν εκατομμύρια χρόνια. Προέρχονται από την «πικερμική πανίδα», περίοδο του ζωικού κόσμου στον ελλαδικό χώρο που χρονολογείται πριν από 13 εκατομμύρια χρόνια.

Η αρχαία Σάμος ήταν μία λαμπρή πόλη με εξαίρετο τεχνικό λιμάνι, το οποίο έφραζε ένας τεράστιος κυματοθραύστης με μήκος 370 μ. και βάθος 35 μ. μέσα στη θάλασσα. Ο αρχαίος κυματοθραύστης διατηρείται ολόκληρος μέχρι και σήμερα όμως λόγω καθίζησης του εδάφους βρίσκεται βυθισμένος στον πυθμένα του όρμου του Τηγανίου. Η αρχαία πόλη ήταν κτισμένη στην πλαγιά του σημερινού λόφου της Παναγίας της Σπηλιανής και περικλείονταν με τείχη μήκους 6.7 χλμ. με 31 πυργίσκους.

Χωριουδάκι
Οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Σαίοι τους οποίους αντικατάστησαν οι Πελασγοί. Ανασκαφές αποδεικνύουν την ύπαρξη οικισμού νεολιθικής εποχής γύρω στα (6000-2800 π.χ).

Ο πολιτισμός αυτός εντάσσεται στον «πολιτισμό του Σάλλιαγκου» και παραλληλίζεται με παρόμοιους στη Μακεδονία, Θράκη και Στερεά Ελλάδα, λόγω της θεματογραφίας που απεικονίζεται στα αγγεία και είναι κατά πολύ παλαιότερη από τον Κυκλαδίτικο πολιτισμό. Οι επόμενοι κάτοικοι ήταν οι Λέλεγες και στην συνέχεια ήρθαν οι Κάρες.

Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη φορείς του Κυκλαδίτικου Πολιτισμού αποτέλεσαν οι Λέλεγες και οι Κάρες, οι οποίοι κάνουν εμφανή την παρουσία τους στην Ικαρία, Λήμνο και Τροία. Μετά την κατάρρευση του Κυκλαδίτικου πολιτισμού από τον Μινωικό ακολούθησε η διαμάχη των Μυκηναΐων και των Μινωιτών, όπου και οι πρώτοι στέφονται νικητές. Οι πρώτοι Μυκηναΐοι αποικιστές φτάνουν γύρω στα 1360 π.χ με τον βασιλιά Αγκαίο μετά από παρότρυνση του θεού Απόλλωνα.

Ιστορικό γεγονός θεωρείται η αποίκιση του νησιού από κατοίκους της Λέσβου γύρω στα 1140 π.χ με επικεφαλή τον Κυδρόλαο που ήταν γιος του βασιλιά της Λέσβου.
Στο νησί διασώζονται μνημεία παλαιότερης εποχής, τα αποκαλούμενα κυκλώπεια τείχη των οποίων η ιστορική ταυτότητα δεν έχει εξακριβωθεί. Η αποίκιση του νησιού από αχαιούς συντελείται γύρω στα 1350 π.χ και από Ίωνες γύρω στα 900 π.χ.

Μέχρι τον 7ο αι. δεν υπάρχουν στοιχεία για τις πληθυσμιακές αλλαγές που συντελούνται στο νησί, την περίοδο ατή το νησί παίρνει μέρος στο Ληλάντιο πόλεμο και στα μέσα του ίδιου αιώνα συμμετέχει στον Β΄ μεσσηνιακό πόλεμο με βασιλιά τον Αμφικράτη. Κατά το δεύτερο μισό του ίδιου αιώνα η Σάμος έχει αποικίες στην Σαμοθράκη, στην Αμοργό  και στην Ταρτησσό, πόλη της νοτιοδυτικής Ισπανίας. Νεώτερες αποικίες αποτελούν οι Ναγίς και Κελένδερις στα παράλια της Κιλικίας, οι αποικίες Περινθό, Ηραίο Τείχος και Βισάνθη στα παράλια της Προποντίδας. Επίσης σημαντικές αποικίες ιδρύθηκαν στην Κάτω Ιταλία, Σικελία και Αίγυπτο.

Το νησί άνθισε την εποχή του τύραννου Πολυκράτη γύρω στα 550 π.χ. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο η Σάμος αναδείχθηκε «ποίων πασέων πρώτη, Ελληνίδων και βαρβάρων». Ο Πολυκράτης με την βοήθεια των δύο αδερφών του κατάφερε να γίνει τύραννος  και εξοντώνοντας αργότερα και τα αδέρφια του που τον είχαν βοηθήσει. Κατάφερε να οργανώσει ισχυρό ναυτικό με το οποίο κυριάρχησε στο Αιγαίο και κατέλαβε μεγάλο μέρος της Μικράς Ασίας. Στα ναυπηγεία του νησιού κατασκευάστηκε ο νέος τύπος πλοίου με τα 50 κουπιά, η περίφημη σαμαίνα.

Μετά την ήττα του Κροίσου από τον βασιλεία των Περσών, απειλήθηκε και η Σάμος. Όμως ο Πολυκράτης κατάφερε να αποκρούσει την επίθεση και στην συνέχεια συγκέντρωσε τις μητέρες των πεσόντων και με διέταξε τους πλουσίους να τις συντηρούν δωρεάν, από εκεί και η αρχαία παροιμία «Πολυκράτης μητέρας νέμει». Με έξυπνες στρατηγικές, επεκτάσεις και νίκες το νησί άκμασε και τεχνικά έργα μοναδικά άρχισαν να κατασκευάζονται. Έργα που ο Ηρόδοτος ονομάζει «μέγιστα απάντων των Ελλήνων εξειργιασμένα» αποτελούν το Ευπαλίνειο Όρυγμα, δηλ. το αρχαίο υδραγωγείο, ο ναός της Ήρας και το «εν Θαλάσση χώμα», δηλ. το αρχαίο λιμάνι.

Το Ευπαλίνειο Όρυγμα αποτελεί αποκορύφωμα της τεχνικής δημιουργίας της αρχαίας Σάμου και ένα από τα μεγαλύτερα έργα όλης της αρχαιότητας. Πρόκειται για το αρχαίο υδραγωγείο της πόλης το οποίο βρίσκεται μέσα στο βουνό της Παναγίας της Σπηλιανής και κατασκευάστηκε το 550 π.χ από τον Ευπαλίνη, διάσημο υδραυλικό από τα αρχαία Μέγαρα. Το έργο αποτελούνταν από μία σήραγγα μήκους 853 μ. και ύψος και πλάτος άνετο για την διέλευση ενός ατόμου σε βάθος 80 μ. κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Μεγάλοι σωλήνες από πηλό μετέφεραν νερό ενώ κάτω από την σήραγγα υπήρχε και ένας υπόγειος διάδρομος.Ο ιστορικός Ηρόδοτος αποκαλεί όλο το έργο «αμφίστομον όρυγμα». Η τυχαία ανακάλυψη του έργου αυτού ήρθε στο φώς το 1881 από τον ηγούμενο της Μονής Αγίας Τριάδας Κύριλλο.
Οι Σάμιοι της εποχής αυτής υπήρξαν από τους πρώτους Έλληνες θαλασσοπόρους. Ο Σάμιος Κωλλαίος λέγεται ότι ανακάλυψε τις Ηράκλειες Στήλες (Γιβραλτάρ).

Η αρχή του τέλους μιας λαμπρής περιόδου τελειώνει με τον μαρτυρικό θάνατο του Πολυκράτη από τον Πέρση σατράπη Ορσίτη ο οποίος τον παρέσυρε με δόλο και τον δολοφόνησε. Το νησί γνώρισε περίοδο αστάθειας, παρακμής και ο έλεγχος πέρασε στους Πέρσες.

Μια απο τις ομορφότερες περιοχές



Ο περίφημος σαμιώτης αρχιτέκτονας μηχανικός Μανδροκλής, αυτός που κατάφερε να ζεύξει με γέφυρα από πλοία τον Βόσπορο και να περάσει ο στρατός του Δαρείου στην Ευρώπη χάρισε στους Σαμίωτες δόξα.

Όταν ο Δάρειος απέτυχε στη Σκυθία η Πέρινθος, αποικία της Σάμου στην Προποντίδα επαναστάτησε κατά των Περσών μαζί με ελληνικές πόλεις από τον Βόσπορο και την Τρωάδα. Η επανάσταση αυτή αποτέλεσε τον πρόδρομο της Ιωνικής επανάστασης. Το 479 π.χ στη ναυμαχία της Μυκάλης οι σαμιώτες νικούν τους πέρσες με την βοήθεια του ελληνικού στόλου  και το νησί γίνεται μέλος της Αθηναϊκής συμμαχίας. Το νησί με τη νέα ακμή του προκάλεσε την ανταγωνιστική εχθρότητα της Αθήνας έτσι με παρότρυνση της Ασπασίας σύζυγος του στρατηγού Περικλή, η οποία κατάγονταν από την Μίλητο, πόλη αντίζηλο της Σάμου, οι Αθηναίοι καταστρέφουν το νησί το οποίο δεν κατάφερε από τότε να επανακτήσει την χαμένη δύναμη του. Η τύχη του νησιού ταυτίζεται με αυτής του Αθηναϊκού κράτους και οι Αθηναίοι παραχωρούν στους Σαμιώτες αυτονομία και ανοικοδομούν τα τείχη που τους είχαν γκρεμίσει. Την περίοδο του πελοποννησιακού πολέμου γύρω στα 430-404 π.χ το νησί μετατρέπεται σε Αθηναϊκό κέντρο ναυτικών εξορμήσεων. Το νησί περνάει στους Λακεδαιμόνιους, στην συνέχεια στους Αθηναίους, στους Σπαρτιάτες, στους Πέρσες και επανέρχεται στον έλεγχο της Αθήνας.

Στα Ελληνιστικά χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, το νησί γίνεται ημιαυτόνομο και ήδη τίθεται κάτω από την κυριαρχία των Μακεδόνων. Στην συνέχεια η Σάμος  όπως και οι άλλες Ελληνικές πόλεις της Ασίας αποτελούν μέρος της «Επαρχίας Ασίας» της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κατά τα τέλη του Μιθριδατικού πολέμου το νησί ταλαιπωρείτε από πειρατές. Με την κοσμοϊστορική ρήξη του Αντώνιου και του Οκταβιανού το νησί φιλοξενεί τους στόλους και αποτελεί ερωτικό καταφύγιο του Αντώνιου και της Κλεοπάτρας γύρω στα 40 π.χ. Στα χρόνια του Δομιτιανού και του Βαλέριου Μεσαλινού το νησί άνηκε στην «Επαρχία των Νήσων» με πρωτεύουσα τη Ρόδο.

Σε όλη την περίοδο της κυριαρχίας από Ρωμαίους το νησί γνώρισε μεγάλες καταστροφές τόσο από τους σεισμούς αλλά και από τις επιθέσεις πειρατών. Γύρω στον 5ο αι. καταστρέφεται από την επέλαση των Γερμανικών Φυλών. Κατά την Βυζαντινή εποχή και την διαίρεση σε νομούς το νησί αποτελεί τον 16ο νομό. Στα μέσα του 7ο αι. λεηλατείται από επιθέσεις Συρίων και γύρω στα 880 π.χ κυριεύεται από τον Τριπολίτη του Εμίρη της Κρήτης. Το 1024 το νησί αποκρούει επιδρομή των Ρώσων στο Αιγαίο και το 1809 κατακτείται από τους Τούρκους.

Η παρακμή του νησιού συνεχίζεται την περίοδο της Φραγκοκρατίας (1207-1479). Οι κάτοικοι στο νησί είναι πλέον ελάχιστοι, οι οποίοι το εγκαταλείπουν και καταφεύγουν στην Χίο. Το χρονικό διάστημα μεταξύ 1476 και 1562 αποτελεί διάστημα ερήμωσης.Έτσι οι Τούρκοι εισβάλουν στο έρημο πλέον νησί το οποίο αποικούν το 1550. Με την παραχώρηση προνομίων στους χριστιανούς που θα εγκατασταθούν στο νησί, η Σάμος αναδιοργανώνεται. Το νησί ήταν ουσιαστικά αυτόνομο τα χρόνια της Τουρκοκρατίας μέχρι τον 18ο αι. όπου δύο φατρίες διεκδικούν την ηγεσία, οι Καλικάντζαροι και οι Καρμανιόλοι. Οι εσωτερικές διαμάχες συντελούν στην ωρίμανση των κατοίκων και προετοιμάζονται για την επανάσταση του 1821.
Παραλία της Σάμου
Το νησί οργανώθηκε και εφάρμοσε το περίφημο «Στρατοπολιτικό Σύστημα της Σάμου».

Παρά το γεγονός ότι το νησί βρίσκεται κοντά στην Τουρκία και απέχει πολύ από την Αθήνα, οι Σαμιώτες ήταν από τους πρώτους που συμμετείχαν στον αγώνα κατά τον τουρκικό ζυγό. Με συστηματικές επιδρομές στα παράλια της Μικρά Ασίας δημιουργούν έντονους αντιπερισπασμούς και βοηθούν με αυτό τον τρόπο κατά πολύ την ελληνική επανάσταση. Υπό την προστασία του ελληνικού στόλού οι Τούρκοι δεν μπορούσαν να απειλήσουν το νησί.


Με αρχηγό τον Λυκούργο Λογοθέτη και τον θαρραλέο Καπετάν Σταμάτη οι Τούρκοι μένουν μακριά για πολλά χρόνια. Με την απελευθέρωση το νησί μένει εκτός ελληνικού κράτους, όμως γίνεται ανεξάρτητο και αποκτά την  αυτονομία του.Παρά την επιτυχία των Σαμίων, το 1830 οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής αποφασίζουν το νησί να δοθεί στην Τουρκία με την παρηγοριά να διατηρήσει την αυτονομία του.

Το 1832 ο Σουλτάνος αναγνωρίζει το νησί ως Ηγεμονία φόρου υποτελή, με έλληνα ηγεμόνα διοριζόμενο από την Υψηλή Πύλη και δική της βουλή. Οι ηγεμόνες που θα ακολουθήσουν ήταν πρόσωπα φιλικά προς τους Τούρκους, κάτι που δυσαρεστούσε τους κατοίκους. Οι κάτοικοι το 1849 επαναστατούν με αποτέλεσμα την ύπαρξη τουρκικής δύναμης στο νησί.

Το 1912 ο Θεμιστοκλής Σοφούλης αποβιβάζεται στο νησί και με την βοήθεια του λαού διώχνει τις τουρκικές δυνάμεις και σχηματίζει προσωρινή επαναστατική κυβέρνηση την λεγόμενη «’Ενωσιν της Σάμου μετά του Ελευθέρου Ελληνικού Βασιλείου».

Ένα χρόνο αργότερα το 1913 υψώνει ο ελληνικός στόλος στο νησί την ελληνική σημαία. Από τότε το νησί ακολουθεί την τύχη του ελληνικού κράτους. Το ηγεμονικό καθεστώς δυσαρεστούσε τους κατοίκους αλλά το νησί άνθησε στον εμπορικό, οικονομικό, πολιτιστικό και πνευματικό τομέα. Η ενσωμάτωση του νησιού στο ευρύ ελληνικό σώμα επέφερε την ανάπτυξη και ευημερία του.

 
|Γενικά Στοιχεία| |Ιστορία| |Πολιτισμός| |Διαδρομές| |Πληροφορίες| |Χάρτης|
|Travel Agencies| |Rentals| |Hotels| |Restaurants| |Cafe Clubs| |Shops| |Greek Tourism|
κατασκευη ιστοσελιδων προωθηση ιστοσελιδας seo http://www.badsquirrelinc.com/ social media